توجه در روان شناسی چیست؟

توجه در روان شناسی چیست؟

تعاریف متفاوتی در دنیای روان شناسی وجود دارد. برخی از تعاریف را شما ممکن است بدانید برخی هم برای شما تازه هست. یکی از تعاریف در روان شناسی بحث توجه است. توجه معانی مختلفی دارد. دقت داشته باشید که توجه با تمرکز متفاوت است. دانشمندان مختلفی در طول دنیا در ارتباط با توجه و تاثیرات آن بر زندگی آنان صحبت کرده اند. برخی توجه و تمرکز را نیز مکمل هم می دانند. در مقاله امروز ما که در وبسایت همکده به عنوان اولین و بزرگ ترین مرکز مشاوره آنلاین در ایران و ارائه دهنده خدمات روان شناسی و مشاوره است می خواهیم درباره توجه در روان شناسی با شما صحبت کنیم.

روان شناسان چگونه توجه را تعریف می کنند؟

توجه توانایی پردازش فعال اطلاعات خاص در محیط ضمن تنظیم سایر جزئیات است. توجه هم از نظر ظرفیت و هم از نظر مدت محدود است، بنابراین مهم است که راه هایی برای مدیریت موثر منابع توجهی که در دسترس داریم برای درک جهان وجود داشته باشد. ویلیام جیمز، روانشناس و فیلسوف در کتاب 1890 خود با عنوان "اصول روانشناسی" نوشت که توجه یا "تصرف" توسط ذهن، به صورت واضح و زنده، از یکی از مواردی است که ممکن است به طور همزمان چندین اشیا موجود یا مجموعی از فرآیند های  فکری به نظر برسد… این به معنای کناره گیری از برخی چیزها به منظور برخورد موثر با دیگران است.

درک توجه

توجه در روان شناسی چیست؟ | مرکز مشاوره همکده

به عنوان یک فرد با ذهن برجسته فکر کنید. همان طور که بخشی از متن کتاب را می خوانید، بخشی از ذهن شما برجسته می شود و باعث می شود علاقه خود را در آن زمینه متمرکز کنید. این فقط محوریت تمرکز شما بر روی یک چیز خاص نیست. همچنین شامل نادیده گرفتن رقابت زیاد برای کسب اطلاعات و محرک ها است. توجه به شما امکان می دهد اطلاعات، احساسات و ادراکات را "در حال حاضر تنظیم کنید" و در عوض انرژی خود را بر روی اطلاعات مهم متمرکز کنید. سیستم توجه ما نه تنها به ما اجازه می دهد تا هنگام تنظیم جزئیات بی ربط، روی چیز خاصی در محیط خود تمرکز کنیم، بلکه بر درک ما از محرک های اطراف ما نیز تأثیر می گذارد.

نقش توجه در یادگیری و تفکر

توجه، جز اساسی زیست شناسی ما است، حتی در بدو تولد نیز وجود دارد. رفلکس های جهت یاب ما به ما کمک می کنند تا مشخص کنیم در کدام حوادث محیط زیست باید حضور داشته باشیم، فرایندی که به توانایی بقای ما کمک می کند. نوزادان تازه متولد شده به محرک های محیطی مانند صداهای بلند برخورد می کنند. لمس روی گونه رفلکس ریشه زایی را تحریک می کند و باعث می شود کودک سر خود را به سمت شخصی دیگر برگرداند و به او توجه کند. این رفلکس های جهت دار در طول زندگی به سود ما هستند.

توجه در چه زمینه هایی مهم است؟

توجه تقریباً در همه زمینه های زندگی از جمله مدرسه، کار و روابط نقش مهمی دارد. به افراد امکان می دهد تا بر روی اطلاعات تمرکز کنند تا خاطرات خود را ایجاد کنند. همچنین به افراد اجازه می دهد تا از حواس پرتی جلوگیری کنند تا بتوانند روی کارهای خاص تمرکز کرده و آن ها را به پایان برسانند. تحقیقات عظیمی در مورد این که دقیقاً چه تعداد از موارد را می توانیم در مدت زمان طولانی مدنظر قرار دهیم، انجام شده است. متغیرهای کلیدی که بر توانایی ما در انجام وظیفه تأثیر می گذارند، شامل میزان علاقه ما به محرک و تعداد حواس پرتی هستند.

انواع توجه

توجه در روان شناسی چیست؟ | مرکز مشاوره همکده

انواع مختلفی از توجه وجود دارد که ممکن است افراد از آن ها استفاده کنند. برخی از این موارد عبارتند از:

توجه مداوم

این شکل از توجه، که به عنوان تمرکز نیز شناخته می شود، توانایی تمرکز روی یک چیز برای یک دوره مداوم است. در این مدت، افراد تمرکز خود را بر روی وظیفه انجام شده حفظ می کنند و تا زمانی که کار به پایان نرسد یا مدت زمان مشخصی سپری نشود، به رفتار خود ادامه می دهند. تحقیقات نشان می دهد که توجه مداوم در اوایل دهه 40 به اوج خود می رسد و سپس با افزایش سن به تدریج کاهش می یابد.

توجه متناوب

این نوع توجه شامل انجام چند وظیفه ای یا جابه جایی بدون زحمت بین دو یا چند مورد با تقاضای شناختی متفاوت است. این کار در مورد تمرکز همزمان بیش از یک چیز نیست، بلکه در مورد توقف حضور در یک چیز و سپس رفتن به کار بعدی است.

توجه انتخابی

از آن جا که توجه یک منبع محدود است، ما باید در مورد آن چه تصمیم می گیریم تمرکز کنیم و آن را انتخاب کنیم. ما نه تنها باید توجه خود را به یک مورد خاص در محیط خود متمرکز کنیم، بلکه باید تعداد زیادی از موارد دیگر را نیز فیلتر کنیم. توجه انتخابی شامل این است که شما بتوانید محرک های خاصی را در محیط انتخاب کنید و به طور انتخابی از آن ها استفاده کنید، در عین حال سایر موارد را تنظیم کنید. به عنوان مثال، شما می توانید هنگام تنظیم صدای بعدی خود، به طور انتخابی به سمت کتابی بروید که می خوانید.  این نوع توجه مستلزم این است که بتوانید محرک های بیرونی خارجی را تنظیم کنید، اما همچنین عوامل حواس پرتی داخلی مانند افکار و احساسات را تنظیم کنید تا به طور انتخابی با یک کار هماهنگ باشید.

توجه متمرکز

این نوع توجه شامل این است که شما بتوانید ناگهان به یک محرک خاص بینایی، شنیداری یا لمسی مانند سر و صدای زیاد یا فلاش نور جلب شوید. این یک روش پاسخ سریع به محرک های بیرونی است ، که می تواند در شرایطی که چیزی در محیط نیاز به توجه فوری و اقدام سریع دارد بسیار مهم است.

توجه محدود

توجه محدود یا توجه منقسم، نوعی توجه است که شامل انجام چند وظیفه نیز می شود. در این حالت، توجه بین چندین وظیفه تقسیم می شود. بیش از تغییر تمرکز، افراد همزمان به این محرک ها توجه می کنند و ممکن است به طور همزمان به چندین خواسته پاسخ دهند. توهم بی حد بودن توجه، بسیاری از افراد را به سمت انجام چند وظیفه سوق داده است. تحقیقات منتشر شده در سال 2018 نشان داده است که چگونه چند وظیفه ای به ندرت به درستی کار می کند زیرا در واقع توجه ما محدود است.

بهبود توجه

توجه در روان شناسی چیست؟ | مرکز مشاوره همکده

در بیشتر موارد، توانایی ما در تمرکز و توجه خود بر روی یک چیز در حالی که مانع از منحرف کردن عوامل رقابت می شود، خودکار به نظر می رسد. با این وجود توانایی افراد در تمرکز انتخابی توجه خود به یک موضوع خاص در حالی که اخراج دیگران را انجام می دهند، بسیار پیچیده است. اما حتی افراد بدون مشکل توجه نیز می توانند از استفاده از استراتژی های طراحی شده برای بهبود توجه و تمرکز بهره مند شوند. برخی از مواردی که می توانید امتحان کنید عبارتند از:

اجتناب از انجام چند وظیفه

 اگر می خواهید تمرکز خود را بهبود بخشید، سعی کنید از انجام چند وظیفه خودداری کنید. تلاش برای چند کاره کردن، به بهره وری آسیب می رساند، بنابراین می توانید از تحقیقات محدود توجه خود فقط با کار کردن همزمان روی یک چیز نهایت استفاده را ببرید.

خواب کافی

تحقیقات نشان داده است که خواب کافی برای حفظ سطح مطلوب توجه ضروری است. نه تنها این، به نظر می رسد این دو رابطه دو طرفه دارند. خواب به تنظیم توجه کمک می کند، اما خواسته های توجه نیز می توانند در خواب نقش داشته باشند.

تمرین ذهن آگاهی

توجه در روان شناسی چیست؟ | مرکز مشاوره همکده

 ذهن آگاهی، که شامل توجه به لحظه حال است، گاهی اوقات به عنوان نوعی توجه تصور می شود. تحقیقات نشان داده است که آموزش ذهن آگاهی ممکن است برای بهبود توجه مفید باشد. روش های جدید برای بهبود توجه نیز ممکن است در چشم انداز باشد. این ممکن است برای درمان مشکلات توجه مفید باشد که نتیجه برخی شرایط است.

به عنوان مثال، تحقیق منتشر شده در سال 2017 می گوید مدارهای عصبی (مسیرهای مغز) مربوط به توجه به طور پیچیده ای با شرایطی مانند اختلال کمبود توجه بیش فعالی (ADHD) مرتبط هستند. دستیابی به درک بیشتر از این روند نوید بخش درمان های بهتر برای افرادی است که با این شرایط رو به رو هستند.

نظر روان شناسان اولیه درباره توجه

برای روانشناسان اولیه، مانند ادوارد بردفورد تیتچنر، توجه محتوای آگاهی را تعیین کرد و بر کیفیت تجربه آگاهانه تأثیر گذاشت. در سال های بعد تأکید کمتری بر عنصر ذهنی آگاهی شد و بیشتر بر الگوهای رفتاری که از طریق آن می توان توجه را در دیگران تشخیص داد تأکید شد. اگرچه تجربه انسانی با توجه به نحوه توجه افراد تعیین می شود، اما بدیهی است که آن ها کنترل کاملی بر چنین جهت ندارند. به عنوان مثال، مواردی وجود دارد که فردی در تمرکز و توجه بر روی یک کار، مکالمه یا مجموعه ای از حوادث مشکل دارد. در مواقع دیگر توجه فرد بیش از آن که داوطلبانه به سمت آن سوق یابد، توسط یک رویداد غیرمنتظره "جلب" می شود.

سخن آخر

اگرچه انتظار می رود که آگاهی فعلی در مجموع تمام آن وقایع در هر لحظه باشد، اما به وضوح این مورد نیست. در این زمینه وسیع از تجربیات بالقوه، فرد به برخی از زیر مجموعه های محدود کلی توجه می کند یا در آن ها را شرکت می کند.

https://www.verywellmind.com/what-is-attention-2795009

بعدی قبلی

مطالب مرتبط
مشکلات بین فردی و تعاملات با دیگر افراد