مبانی رفتار اجتماعی

مبانی رفتار اجتماعی

در بحث رفتار و شخصیت افراد باید این را بگوییم که هر کدام از ماها نسبت به موراد مختلف در زندگی رفتار های مختلفی از خود بروز می دهیم. گاهی اوقات یک شخص ممکن است در واکنش به اتفاقی از خود عصبانیت بروز داده اما توانایی کنترلش را داشته باشد بعض اوقات هم کنترل خود را از دست می دهد و به خود یا دیگران آسیب می زند. ما امروز قصد داریم در این مقاله به بررسی مبانی رفتار اجتماعی بپردازیم.

روانشناسی رفتار اجتماعی

مبانی رفتار اجتماعی | مرکز مشاوره همکده

 روان شناسی اجتماعی، مطالعه علمی چگونگی ساخت افکار، احساسات، اعتقادات، نیات و اهداف افراد در یک زمینه اجتماعی توسط تعاملات واقعی یا تصور شده با دیگران است. بنابراین به رفتار انسان تحت تأثیر افراد دیگر و شرایطی که رفتار و احساسات اجتماعی در آن ها رخ می دهد، نگاه می کند. بارون ، بیرن و سولز (1989) روانشناسی اجتماعی را چنین تعریف می کنند "حوزه علمی که می خواهد ماهیت و علل رفتار فردی را در موقعیت های اجتماعی درک کند" مباحث بررسی شده در روان شناسی اجتماعی عبارتند از: خودپنداره، شناخت اجتماعی، نظریه اسناد، تأثیر اجتماعی،  فرایندهای گروهی، تعصب و تبعیض، فرایند های بین فردی، پرخاشگری، نگرش ها و کلیشه ها.
تاریخ روان شناسی اجتماعی تأثیرات اولیه ارسطو معتقد بود كه انسان ها به طور طبيعي اجتماعي هستند ، ضرورتي كه به ما اجازه مي دهد با هم زندگي كنيم (يك رويكرد فرد محور)، در حالي كه افلاطون احساس مي كرد كه دولت فرد را كنترل مي كند و مسئوليت اجتماعي را از طريق زمينه اجتماعي (رويكردي جامعه محور) تشويق مي كند.  هگل (1831-1770) این مفهوم را مطرح كرد كه جامعه پیوندهای اجتناب ناپذیری با رشد ذهن اجتماعی دارد. این امر منجر به ایده ذهن گروهی شد که در مطالعه روانشناسی اجتماعی مهم است.
Lazarus & Steinthal  در مورد تأثیرات انگلیس و اروپا در سال 1860 نوشتند. "Volkerpsychologie"  که بر ایده ذهن جمعی متمرکز بود. این مفهوم تأکید کرد که شخصیت به دلیل تأثیرات فرهنگی و اجتماعی، به ویژه از طریق زبان، که هم محصول اجتماعی جامعه است و هم وسیله ای برای تشویق اندیشه اجتماعی خاص در فرد، رشد می کند.

متون اولیه

متون متمرکز بر روان شناسی اجتماعی اولین بار در آغاز قرن 20 ظهور کردند. اولین کتاب برجسته به زبان انگلیسی توسط مک دوگل در سال 1908 (مقدمه ای بر روانشناسی اجتماعی) منتشر شد که شامل فصلی در مورد احساسات و عواطف، اخلاق، شخصیت و مذهب بود، کاملاً متفاوت با کتابهای امروزی.  وی معتقد بود که رفتار اجتماعی ذاتی یا غریزی و در نتیجه فردی است، از این رو موضوعات خود را انتخاب می کند. با این حال این گزینه یک اعتقاد اصلی است که در روان شناسی اجتماعی مدرن از آن حمایت می شود.

کارهای آلپورت (1924) تفکر فعلی را تا حدی بیشتر تأکید می کند، زیرا وی اذعان کرد که رفتار اجتماعی ناشی از تعاملات بین افراد است. وی همچنین با رویكرد روش شناختی، در مورد تحقیقات واقعی بحث كرد و تأكید كرد كه این رشته یكی از فرآیند های علمی است كه رفتار فرد را مطالعه می كند تا جایی كه رفتار وی افراد دیگر را تحریك می كند، یا خود واكنشی به این رفتار است"  کتاب وی همچنین به مباحثی که امروزه هنوز مشهود است، مانند احساسات، سازگاری و تأثیرات مخاطبان بر دیگران پرداخته است.

اولین کتاب راهنما در مورد روانشناسی اجتماعی توسط مورسیسون در سال 1935 منتشر شد. مورفی  کتابی را ارائه داد که خلاصه یافته های 1000 مطالعه در روان شناسی اجتماعی است. متنی از کلاینبرگ  به بررسی تعامل بین زمینه اجتماعی و رشد شخصیت تا دهه 1950 پرداخت. تعدادی متن در این زمینه موجود بود.

مبانی رفتار اجتماعی

مبانی رفتار اجتماعی | مرکز مشاوره همکده

رفتار های مثبت اجتماعی رفتارهایی است که برای کمک به افراد دیگر در نظر گرفته شده است. این اقدامات با توجه به حقوق ، احساسات و رفاه افراد دیگر مشخص می شود. رفتار هایی که می توان آن ها را به عنوان فراجناحی توصیف کرد شامل احساس همدلی و نگرانی نسبت به دیگران است.  رفتار های اجتماعی شامل طیف گسترده ای از اقدامات مانند کمک ، اشتراک ، دلگرمی و همکاری است. این اصطلاح خود در دهه 1970 ایجاد شده و توسط دانشمندان علوم اجتماعی بعنوان متضاد اصطلاح رفتار ضد اجتماعی معرفی شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می توانید با مراجعه به مرکز مشاورهمکده، اقدام کنید. مرکز مشاوره همکده اولین و بزرگ ترین مرکز مشاوره در ایران است. این مرکز ارائه دهنده خدمات حضوری و مشاوره تلفنی روان شناسی می باشد.

فواید رفتار اجتماعی

علاوه بر حسن آشکاری که اقدامات اجتماعی برای گیرندگان آن ها دارد، این رفتارها می تواند تأثیرات مفیدی برای "مدد کار" داشته باشد که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم.

اثرات تقویت کننده روحیه

 تحقیقات همچنین نشان داده است افرادی که رفتار های اجتماعی دارند، خلق و خوی بهتری را تجربه می کنند . نه تنها این مورد، افرادی که به دیگران کمک می کنند کمتر دچار خلق و خوی منفی می شوند.

مزایای حمایت اجتماعی

داشتن حمایت اجتماعی می تواند برای گذراندن اوقات سخت دشوار باشد. تحقیقات نشان داده است که حمایت اجتماعی می تواند تأثیر زیادی در بسیاری از جنبه های سلامتی داشته باشد، از جمله کاهش خطر تنهایی، مصرف الکل و افسردگی .

اثرات کاهش استرس

تحقیقات همچنین نشان داده است که انجام رفتارهای اجتماعی به کاهش تأثیرات عاطفی منفی استرس کمک می کند . کمک به دیگران در واقع می تواند راهی عالی برای کاهش تأثیر استرس در زندگی شما باشد.

انواع رفتار اجتماعی

مبانی رفتار اجتماعی | مرکز مشاوره همکده

در حالی که رفتارهای اجتماعی اغلب به عنوان یک بعد واحد و یکنواخت ارائه می شود، برخی تحقیقات نشان می دهد انواع مختلفی از آن وجود دارد. این انواع بر اساس دلیل تولید رفتار ها متمایز می شوند و شامل موارد زیر می شوند:

Proactive

این اقدامات اجتماعی است که اهداف منفعت طلبانه ای را دنبال می کند.

واکنش پذیر

 اعمالی است که در پاسخ به نیازهای فردی انجام می شود.

نوع دوستی

 این اقدامات شامل اعمالی است که به منظور کمک به دیگران بدون هیچ گونه انتظار از منافع شخصی انجام می شود. محققان همچنین پیشنهاد می کنند که این انواع مختلف رفتارهای اجتماعی اغلب توسط نیروهای متفاوتی ایجاد می شود. به عنوان مثال ، مشخص شد که اقدامات پیش اجتماعی فعالانه اغلب ناشی از اهداف مرتبط با وضعیت و محبوبیت آن ها در یک گروه است. از طرف دیگر، رفتارهای دوستانه یا نوع دوستانه رابطه نزدیک تری با دوست داشتن همسالان و دستیابی به اهداف مشترک داشت. محققان دیگر پیشنهاد کرده اند که رفتارهای اجتماعی را می توان به زیرگروه های کمک، اشتراک یا تسکین بخش تقسیم کرد.

رفتار عرفانی در برابر نوع دوستی

 نوع دوستی غالباً نوعی رفتار مثبت اندیشی تلقی می شود، اما برخی از کارشناسان معتقدند که این مفاهیم مختلف هستند. در حالی که رفتارهای اجتماعی به عنوان نوعی رفتار کمک کننده تلقی می شود که در نهایت برخی مزایا را برای خود به ارمغان می آورد، نوع دوستی به عنوان نوعی کمک به انگیزه صرفاً به دلیل نگرانی برای فرد نیازمند تلقی می شود.  با این حال، دیگران استدلال می کنند که متقابل در واقع زمینه ساز بسیاری از نمونه های نوع دوستی است یا این که افراد به دلایل خود خواهانه چنین رفتارهای به ظاهر فداکارانه ای را انجام می دهند. به عنوان مثال، ممکن است یک فرد برای جلب تحسین دیگران یا احساس خوب نسبت به خود به نوع دوستی بپردازد.

علل رفتار های اجتماعی

مبانی رفتار اجتماعی | مرکز مشاوره همکده

 رفتارهای اجتماعی مدت هاست که دانشمندان علوم اجتماعی را به چالش می کشد. محققان به دنبال درک این موضوع هستند که چرا افراد در انجام رفتارهایی کمک می کنند که برای دیگران مفید است، اما برای فردی که این عمل را انجام می دهد پرهزینه است. در برخی موارد، از جمله اقدامات قهرمانی، افراد حتی برای کمک به افراد دیگر، حتی افراد کاملاً غریبه، زندگی خود را به خطر می اندازند. چرا مردم کاری را انجام می دهند که به نفع شخص دیگری باشد اما هیچ فایده فوری برای آن دیده نمی شود؟  روانشناسان اظهار می کنند که دلایل زیادی باعث می شود افراد رفتارهای اجتماعی داشته باشند.

تأثیرات تکاملی

 روان شناسان تکاملی اغلب رفتارهای اجتماعی را از نظر اصول انتخاب طبیعی توضیح می دهند. در حالی که به خطر انداختن ایمنی خود، احتمال زنده ماندن برای انتقال ژن های خود را کمتر می کند، اما انتخاب خویشاوندان نشان می دهد که کمک به اعضای خانواده ژنتیکی خود، احتمال زنده ماندن و انتقال ژن به نسل های بعدی را بیشتر می کند. محققان توانسته اند شواهدی ارائه دهند که نشان می دهد مردم اغلب به کسانی که با آنها ارتباط نزدیک دارند کمک می کنند.

مزایای شخصی

 رفتارهای اجتماعی اغلب تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله دلایل خودخواهانه (انجام کارهایی برای بهبود تصویر از خود شخص)، فواید متقابل (انجام کاری خوب برای کسی که ممکن است روزی لطف کند) و دلایل نوع دوستانه تر (انجام کارهایی صرفاً به دلیل همدلی با فرد دیگر می باشد.

رفتار متقابل

 هنجار متقابل نشان می دهد که وقتی افراد کار مفید دیگری را انجام می دهند. در غیر این صورت، آن شخص احساس می کند که مجبور است در عوض کمک کند. این هنجار توسعه یافته است، به گفته روانشناسان تکاملی، زیرا افرادی که می فهمیدند کمک به دیگران ممکن است به لطف متقابل منجر شود، بقا و تولید مثل دارند.

اجتماعی شدن

 در بسیاری از موارد، چنین رفتار هایی در دوران کودکی و نوجوانی پرورش می یابد زیرا بزرگسالان کودکان را به اشتراک، رفتار مهربانانه و کمک به دیگران ترغیب می کنند.

اثر تماشاگر

 خصوصیات وضعیت نیز می تواند تأثیر بسزایی در این داشته باشد که افراد به اقدامات اجتماعی نزدیک می شوند یا خیر. اثر تماشاگر یکی از برجسته ترین نمونه هایی است که نشان می دهد وضعیت چگونه می تواند بر رفتارهای کمک کننده تأثیر بگذارد.

منابع:

https://www.verywellmind.com/what-is-prosocial-behavior-2795479

 

 

 

بعدی قبلی

مطالب مرتبط
مشکلات بین فردی و تعاملات با دیگر افراد